جنگلداري در ايران

جنگلداري در ايران

مرتضي ابراهيمي رستاقي *    عليرضا اسدي اتوئي **

م

مقدمه :

سرآغاز مديريت دولتي جنگلهاي ايران به سال 1297 هجري- خورشيدي باز مي گردد و تا قبل از آن دولت توجهي به جنگلها اعم از جنگلهاي شمال يا خارج از شمال كشور نداشته است . در سال 1297 دستور تفكيك جنگلهاي دولتي از جنگلهاي اربابي صادر شد . در سال 1299 و در چارچوب وزارت فلاحت و عامه تشكيلات اوليه مديريت جنگلهاي شمال كشور شكل گرفت كه وظيفه آن نقشه برداري و تفكيك جنگلهاي خالصه از جنگلهاي شخصي بود.در سال 1303 تشكيلاتي كه مدتها ساختار اصلي مديريت جنگل بود بوجود آمد .

شرط صدور اجازه قطع درختان, ممنوعيت تفكيك جنگلها به اراضي زراعي, محدوديت سطح قطع درختان, تدوين ضوابط فني قطع درختان, نهالكاري, … از جمله مصوبات تشكيلات مذكور بود . در سال 1317 در اداره امور كشاورزي به رياست آقاي مهندس بيات دايره اي بنام دايره جنگل تأسيس كه تصدي آن در سال 1318 به شادروان مهندس كريم ساعي واگذار گرديد.

در سال 1321 در وزارت كشاورزي جديدالتأسيس اداره كل جنگلها با چهار سازمان براي گيلان, شهسوار, مازندران و گرگان به وجود آمد. در سال 1327 با تصويب دولت بنگاه جنگلها بمنظور حفظ و حراست جنگلها تشكيل و در خارج از شمال نيز در تعدادي از شهرها پاسگاههاي وصول عدايد محصولات جنگلي ايجاد و در استان خراسان سازمان مقدماتي سرجنگلداري شكل گرفت .

تا سال 1338 كه بنگاه جنگلها به سازمان جنگلباني ايران تبديل شد اداره و مديريت جنگلها بر محور حفاظت فيزيكي استوار بوده و در كنار آن به مسائل موردي فني نيز توجه مي شد . از سال مذكور تهيه و اجراي طرحهاي جنگلداري مدون و مصوب در دستور كار قرار گرفت كه در واقع مي بايد اين سال را سرآغاز مديريت علمي جنگلهاي كشور تلقي نمود . طرحهاي جنگلداري در طي قريب به نيم قرن سير تحولاتي داشته كه درادامه در دو بخش جنگلهاي شمال و خارج از شمال كشور به اجمال ارائه مي شود .

*  عضو شورايعالي جنگل، مرتع و خاك

**  كارشناس ارشد جنگلداري دفتر فني جنگلداري