گروهبندی روستاها بر اساس عوامل طبیعی

برخی از عوامل طبیعی در شکل گیری روستاها مؤثر هستند و یا به عبارت دیگر روستاها را می توان بر اساس آن عوامل طبقه بندی نمود که مهمترین این عوامل عبارتند از: توپوگرافی، اقلیم، منابع آب وخاک.

1- توپوگرافی: شکل وچهره زمین و بالاخص عامل ارتفاع در توزیع وشکل گیری روستاهای کشور بسیار موثر بوده اند. اصولاً ارتفاعات جاذب جمعیت نیستند و این امر حتی برسطح کره زمین نیز کاملا مشهود است وحدود 57 درصد از جمعیت جهان در ارتفاعی بین صفر تا 220 از سطح دریا زندگی می کنند. به طور کلی ارتفاعات به علت وجود شیب، عدم تشکیل خاک، مشکل بودن ارتباطات، کاهش فشار جو و در نتیجه کمی اکسیژن و غیره موجب عدم پذیرش انسانها می شود به طور کلی شکل زمین در ایران در توذیع تیپ و در نتیجه در معیشت روستاها بسیار مهم می باشد. بنابراین روستاهای ایران را در رابطه با عامل ارتفاع می توان به صورت زیر طبقه بندی نمود:

الف) روستاهای کوهستانی

ب)روستاهای میان کوهی

ج)روستاهای پایکوهی

د)روستاهای جلگه ای

در این طبقه بندی نوع غالب روستاها جلگه ای و یا روستاهایی هستند که در دشت ها استقرار یافته اند، وسعت اراضی و جمعیت پذیری این روستاها بیشتر از تیپهای دیگر می باشد بعد از روستاهای جلگه ای نوع روستاهای پایکوهی هستند. پایکوها به علت داشتن شیب ملایم، وجود آب و بافت خاک نسبتا خوب مکان های مناسبی برای استقرار روستاها می باشند تعداد زیادی از روستاهای کشور در پای کوهها استقرار یافته اند.

روستاهای میان کوهی روستاهایی هستند که در داخل مناطق کوهستانی و در میان دره ها شکل گرفته اند، در میان دره ها در هر جا دامنه های دره از هم فاصله گرفته و پادگانه ها ی آبرفتی تشکیل شده مکان مناسبی برای بوجود آمدن روستا و یا مزرعه بوده، به همین دلیل است که در ایران در امتداد دره ها بخصوص رود خانه ها وجود راههای ارتباطی که درمیان دره ها معمولا رودخانه ها را تعقیب می نمایند و همچنین شرایط میکروکلیمایی مناسبی که بوجود می آید در شکل گیری و بقای  روستاها بسیار می تواند موثر باشد. در این تیپ از روستاها به علت کم بودن وسعت اراضی، زراعت دامنه وسیعی ندارند واصولاً معیشت روستاهای میان کوهی به باغداری و دامداری و صنایع دستی و پاره ای از امور خدماتی متکی می باشد روستاهای کوهستانی از جمله نوع محدود  از روستاهای کشور هستند که در ارتفاعات استقرار یافته اند. این قبیل روستاها به علت داشتن شیب تند، سختی معیشت و آمد وشد جاذب جمعیت های زیادی نیستند این روستاها عموماً در رابطه با دامداری، باغداری و احتمالاً برخی خدمات زیارتی و تفریحی و ورزشی شکل می گیرند.